
Kanselkleden
KLEUR IN DE KERK
Het gebruik van kleuren in de kerk heeft een gevarieerde geschiedenis. Wit had in eerdere eeuwen veelal de voorkeur, vooral bij de doop werd wit gebruikt. De voorkeur voor wit had een duidelijke bijbelse achtergrond (witte gewaden e.d. Openbaring 7 en 19). Wit is ook de kleur van reinheid (Openb. 3). Omstreeks 1200 werden meerdere kleuren in de kerk gebruikt. Wit voor de feesten, rood voor de martelaarsdagen, zwart voor boetetijden en groen voor de overige dagen. In de Calvinistische Reformatie was voor kleuren nauwelijks plaats, maar de Lutheranen en Anglicanen behielden een sobere veelkleurigheid.
Onder invloed van de ‘liturgische beweging’is in de 20e eeuw nieuwe aandacht ontstaan voor die aspecten in de eredienst waarin kleuren een rol spelen, de inrichting van een kerkgebouw, het kerkelijk jaar, de vieringen en ook meer belangstelling voor symbolen en zichtbare vormgeving in de eredienst.
Het oudste gebruik is de aandacht voor de tafelbedekking bij een avondmaalsdienst n.l. een wit kleed.. Al vanaf de 9e eeuw waren de zogenaamde antependia (voorhangende) kleden in gebruik. Door de Reformatie werd dit terzijde gesteld, alhoewel er nog wel versiering was in de kerken, n.l. de orgels, de banken, de preekstoel, de praalgraven, wapen- en familie borden enz.
De huidige belangstelling voor de aankleding van een kerkgebouw is ongeveer een eeuw oud en is in Engeland begonnen. De zwarte toga is door Prins Frederik Willem III van Pruisen in 1839 als ambtsgewaad voorgeschreven.
De betekenis van liturgische kleuren van antependia en stola’s is in de hele wereldkerk gelijk. Er is een bepaalde verbinding van een bijzondere kleur met een bepaalde tijd van het kerkelijk jaar. Ook in de verzorging van de bloemen in de kerk proberen we daar rekening mee te houden.
Vroeger al verbond men rood met bloed en vuur, wit met zuiverheid en licht, groen met groei en hoop en paars en zwart met rouw.
De thans algemeen aanvaarde betekenis is:
Wit: reinheid, schoongewassen zijn, licht en feest
Rood: vuur, wijst naar de Heilige Geest
bloed, wijst op martelaarschap
Paars: ingetogenheid, boete en rouw
Zwart: diep verdriet, alle licht ontbreekt
Groen: hoop, groei en toekomst
Een van de motieven om kleed en kleur te gebruiken is de catechese: men leert er iets van. Dit geldt zeker op de bijzondere dagen van vreugde en verdriet.
De kanselkleden (antependia) zijn ook in de kleuren van het kerkelijk jaar. Alhoewel het niet nodig is om tekens of symbolen op de kleden aan te brengen kan het wel. Het is niet verwonderlijk dat de aandacht voor symbolische afbeeldingen toeneemt, we worden dagelijks omringd door visuele tekens, de symbolen van de moderne beeldtaal, reclame, affiches, verkeersaanwijzingen enz., alle hebben ze tot doel een boodschap over te brengen. Het moet echter wel begrepen worden.
In onze kerk is het Christusmonogram er op geborduurd, dit is een van de oudste en meest geliefde symbolen voor Jezus, de Christus (= gezalfde). Het bestaat uit een samenvoeging van de Griekse lettertekens X (= CH) en P (= R), de beginletters van ´Christus´, een woord dat ´gezalfde´ betekent en in het Hebreeuws ´Messias´ heet. Afbeeldingen van het Christusmonogram zijn al te vinden op muren van catacomben en op vroegchristelijke grafstenen. Maar ook later bleef het teken geliefd, en in onze tijd is het vaak te zien op liturgische kleding en voorwerpen. Het Christusmonogram is als symbool niet aan een bepaalde periode van het kerkelijk jaar gebonden, maar past heel mooi bij Kerstmis ofwel (Kerst = Christus) Christus-mis.
Hiervoor is gekozen omdat het ook buiten op de kerk is aangebracht. U kunt de foto's bekijken in het fotoalbum.
Van de Paaskaars valt veel te vertellen, maar dat is hoofdzakelijk de Katholieke geschiedenis.
Het gaat dan meer over het gebruik van de kaars, wanneer moet deze branden en wanneer niet.
Bij ons in de kerk brandt de kaars elke zondag als symbool van het licht van Christus.
De traditie is dat de kaars later wordt weggeven aan iemand die b.v. veel voor de kerk heeft gedaan, of zoals deze een vorig jaar is meegenomen naar een kerk in Roemenie, waar we binding mee hebben.
Voor de afbeeldingen kunt u gaan naar het tabje boven genaam "Onze gemeente" en kies daar: foto's kerk




